Τον Ιούνιο του 2025, η ομάδα μας είχε την τιμή να καταδυθεί σε ένα από τα λιγότερο γνωστά αλλά πολύ Ιστορικά ναυάγια του Σαρωνικού — το Regia Dragamina R.D.7, ένα ιταλικό ναρκαλιευτικό που βρήκε το τέλος του κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα αναπαύεται σε βάθος περίπου 100 μέτρων, νότια της Αίγινας, και δεν αποτελεί απλώς έναν καταδυτικό προορισμό: είναι ένας θαλάσσιος τάφος και μια σιωπηλή υπενθύμιση των ταραγμένων χρόνων όταν η Μεσόγειος υπήρξε θέατρο ναυτικών επιχειρήσεων.

Το R.D.7 δεν ήταν μεγάλο πλοίο, αλλά κατασκευάστηκε για έναν σπουδαίο σκοπό. Χτίστηκε στα ναυπηγεία Tosi στο Τάραντο της Ιταλίας, καθελκύστηκε τον Σεπτέμβριο του 1916 και μπήκε επίσημα σε υπηρεσία με το Regia Marina — το Βασιλικό Ιταλικό Ναυτικό — τον Μάρτιο του 1917. Με μήκος λίγο πάνω από 35 μέτρα και εκτόπισμα 215 τόνους, το R.D.7 κινούνταν με μηχανή ατμού τριπλής εκτόνωσης που αρχικά του έδινε ταχύτητα πάνω από 14 κόμβους, αν και αυτή μειώθηκε με τα χρόνια και τη βαριά χρήση. Ο ρόλος του ήταν να καθαρίζει ναρκοπέδια — μια αποστολή ζωτικής σημασίας αλλά και εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς οι νάρκες υπήρξαν από τις πιο θανατηφόρες απειλές της εποχής.

Εξοπλισμένο με ένα πυροβόλο 76/40 mm, δύο πολυβόλα Colt 6,5 mm και τον ειδικό εξοπλισμό ναρκαλιείας, το πλοίο υπηρέτησε πιστά για δεκαετίες, μέχρι που βρέθηκε ξανά στην πρώτη γραμμή κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα την άνοιξη του 1941, το R.D.7 αναπτύχθηκε στον Σαρωνικό Κόλπο, επιχειρώντας από τον Πειραιά ως μέρος της 2ης Μοίρας Ναρκαλιευτικών. Από εκεί περιπολούσε τα πολυσύχναστα νερά νότια της Αθήνας, διασφαλίζοντας ότι οι θαλάσσιες οδοί θα παρέμεναν ανοιχτές για τις ανάγκες του Άξονα.

Το πρωί της 15ης Ιουνίου 1942, όμως, σημειώθηκε τραγωδία. Έχοντας αποπλεύσει από τον Πειραιά το προηγούμενο βράδυ, το R.D.7 εκτελούσε αποστολή νότια της Αίγινας όταν έπεσε στο ίδιο το όπλο που είχε σχεδιαστεί να εξουδετερώνει. Περίπου στις 07:15, το πλοίο χτύπησε νάρκη, μέρος ελληνικού αμυντικού ναρκοπεδίου που είχε τοποθετηθεί νωρίτερα στον πόλεμο στην περιοχή Μεθάνων–Αγίου Γεωργίου. Η έκρηξη ήταν καταστροφική. Σύμφωνα με τα γερμανικά πολεμικά ημερολόγια, το ναρκαλιευτικό βυθίστηκε γρήγορα, παρασύροντας μαζί του 18 από τα 24 μέλη του πληρώματος, ανάμεσά τους και τον κυβερνήτη, Πλωτάρχη Vito Guglielmi. Μόνο έξι άνδρες διασώθηκαν, χάρη στους ψαράδες από το χωριό Πέρδικα της Αίγινας, οι οποίοι τόλμησαν να βγουν στη θάλασσα για να τους σώσουν. Ιταλικές πηγές αναφέρουν ελαφρώς διαφορετικούς αριθμούς, αλλά το βέβαιο είναι ότι η βύθιση υπήρξε αιφνίδια και το πλήγμα βαρύ.

Σήμερα, το ναυάγιο του R.D.7 αναπαύεται όρθιο στην καρίνα του, σε λασπώδη βυθό, στραμμένο προς τα δυτικά. Τα χρόνια και η βίαιη βύθιση το έχουν αφήσει πληγωμένο. Η πλώρη λείπει, μαζί με το μπροστινό πυροβόλο και μεγάλο μέρος των αξιωματικών θαλάμων και της υπερκατασκευής. Το πίσω τμήμα διατηρείται καλύτερα, με χαρακτηριστικά που ακόμη ξεχωρίζουν: η προπέλα και το πηδάλιο βρίσκονται στη θέση τους, ενώ τμήματα του μηχανοστασίου, αεραγωγοί και βάσεις κεραιών είναι ακόμη ορατά. Σήμερα, η φύση έχει καταλάβει το πλοίο, με σφουγγάρια, κοράλλια και άλλους οργανισμούς να σκεπάζουν το μέταλλο, δημιουργώντας έναν νέο τεχνητό ύφαλο.

Η κατάδυση στο R.D.7 δεν είναι εύκολη υπόθεση. Στα 100 μέτρα βάθος, πρόκειται για μια καθαρά τεχνική κατάδυση που απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό, εξειδικευμένο εξοπλισμό και βαθύ σεβασμό για το σημείο. Ωστόσο, η κατάδυση στο ναυάγιο είναι μια εμπειρία γεμάτη δέος. Οι σκιές της κατεστραμμένης πλώρης, η σιωπή της προπέλας και η απόλυτη ηρεμία του βυθού υπενθυμίζουν σε κάθε δύτη ότι αυτό δεν είναι απλώς ένα κομμάτι ιστορίας αλλά και ένας τάφος. Είναι ο τόπος ανάπαυσης ναυτών που δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους.

Για εμάς, η καταγραφή του ναυαγίου δεν ήταν μόνο ζήτημα φωτογραφίας και εξερεύνησης. Ήταν πάνω απ’ όλα μια προσπάθεια να διατηρηθεί η μνήμη ενός πλοίου και του πληρώματός του, μιας ιστορίας που ανήκει όχι μόνο στην Ιταλία αλλά και στην Ελλάδα και στη γενικότερη μνήμη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στη Μεσόγειο. Κάθε κατάδυση είναι μια ευκαιρία να μοιραστούμε αυτή την ιστορία, ώστε οι θυσίες και τα γεγονότα να μην ξεχαστούν ποτέ κάτω από τα κύματα.

Το ναυάγιο του Regia Dragamina R.D.7 στέκεται σήμερα ως μια ήσυχη αλλά ισχυρή υπενθύμιση του κόστους του πολέμου, της γενναιότητας όσων υπηρέτησαν και της αντοχής της ίδιας της θάλασσας, που σιγά σιγά ξαναπαίρνει πίσω όσα ο άνθρωπος τοποθέτησε πάνω της. Η ομάδα μας θεωρεί τιμή που το επισκέφθηκε, το κατέγραψε και μπορεί τώρα να μοιραστεί την ιστορία του με τον κόσμο.